Preventieve interventies

Mondzorg ter preventie van mondproblematiek

Naast de dagelijkse reiniging spelen speekselstimulatie, voeding en medicatierevisie een cruciale preventieve rol bij de mondgezondheid van kwetsbare ouderen [1,2,3,4].

Speekselstimulatie en vochthuishouding

• Xylitol-kauwgom en -zuigtabletten: Stimuleren de speekselvloed op natuurlijke wijze bij cliënten die nog veilig kunnen kauwen of zuigen Speeksel vormt een natuurlijke beschermlaag met enzymen en mineralen. Xylitol remt daarnaast de groei van cariësvormende bacteriën 

• Vochtbalans: Bied gedurende de dag regelmatig kleine slokjes water of thee zonder suiker aan om het mondslijmvlies vochtig te houden.

• Kunstspeeksel en speekselgels: Zet bij ernstige monddroogte (xerostomie) een speekselvervangende mondspray of een hydraterende gel in (vooral voor de nacht) om slijmvliesbeschadigingen en infecties te voorkomen 

Voedingspatroon en drinkvoeding

• Beperken van consumptiemomenten: Beperk het aantal eet- en drinkmomenten tot maximaal 7 per dag (inclusief tussendoortjes en suikerhoudende dranken) om continue zuuraanvallen op het glazuur en blootliggende tandwortels te voorkomen.

• Spoelen na medische drinkvoeding: Energierijke en eiwitrijke drinkvoeding is vaak kleverig en suikerrijk, wat het risico op wortelcariës sterk verhoogt. Laat de cliënt direct na inname de mond spoelen met water.

• Lippenverzorging: Smeer lippen en mondhoeken preventief in met een hydraterende balsem om kloofjes en schimmelinfecties (cheilitis angularis) te voorkomen. Let op: gebruik bij zuurstoftherapie uitsluitend producten op waterbasis i.v.m. brandgevaar.

Medicatie en multidisciplinaire aanpak

• Medicatie-evaluatie: Polyfarmacie (met name het gebruik van antihypertensiva, diuretica en psychofarmaca) is de hoofdoorzaak van een droge mond [5]. Overleg met de arts of apotheker of bijwerkingen verminderd kunnen worden door doseringsaanpassingen of medicatiewissel.

Risicogestuurde professionele controle (elke 3 tot 4 maanden)

• Een periodieke controle door een tandarts of mondhygiënist (eventueel ambulant/aan huis) richt zich niet alleen op het gebit, maar ook op het bijsturen van de dagelijkse zorg, het aanbrengen van beschermende fluoridelak en het tijdig signaleren van fysieke of cognitieve achteruitgang.