Het is binnen het methodisch verpleegkundig handelen essentieel om periodiek te evalueren of de ingezette interventies het gewenste effect hebben en de mondklachten van de cliënt daadwerkelijk afnemen [1,2]. Een zorgplan is immers een dynamisch proces: alleen door te evalueren stel je vast of een interventie (zoals aangepaste poetszorg, het inzetten van speekselsprays of een medicatierevisie) succesvol is [2,3].
Om het effect van de zorg objectief en meetbaar te maken, wordt de OHAT-NL ingezet als geobjectiveerd instrument voor herscreening [1,4].
Effectmeting: door de actuele score op de 8 categorieën van de OHAT-NL te vergelijken met de nulmeting (baseline), zie je direct of een probleem is opgelost (score daalt naar 0), is gestabiliseerd of is verergerd [1,4].
Bijstellen van het zorgplan: scoort een cliënt na de interventies nog steeds een 1 of 2 op een categorie? Dan geeft dit een duidelijke onderbouwing om het individuele mondverzorgingsplan bij te stellen of alsnog een mondzorgprofessional (tandarts/mondhygiënist) in te schakelen [2,4].
Naast de vaste, periodieke evaluatiemomenten (bijvoorbeeld tijdens de halfjaarlijkse zorgplanevaluatie) is een tussentijdse herscreening met de OHAT-NL noodzakelijk bij veranderingen in de (gezondheids)situatie van de cliënt [1,2]. Belangrijke 'triggers' voor een directe herscreening zijn [3,5]:
Fysieke of cognitieve achteruitgang: bijvoorbeeld toenemende afhankelijkheid bij de ADL, voortschrijdende dementie of verminderde handfunctie.
Verandering in medicatie: start van nieuwe medicatie met een anticholinerge/speekselremmende werking (met risico op een droge mond of infecties).
Signalen van niet-pluis: onverklaard gewichtsverlies, verminderde eetlust, afweergedrag bij de maaltijd/het poetsen, of uitingen van mondpijn.
Na een tandheelkundige behandeling: beoordelen van de nieuwe situatie na bijvoorbeeld het aanmeten van een nieuwe prothese of een sanering.
Chalmers JM, King PL, Spencer AJ, Wright FA, Carter KD. The Oral Health Assessment Tool--validity and reliability. Aust Dent J. 2005;50(3):191-199.
Kennisinstituut Mondzorg. Klinische praktijkrichtlijn Mondzorg voor aan huis gebonden kwetsbare ouderen. Houten: KIMO; 2021.
Kennisinstituut Mondzorg. Richtlijn Xerostomie en hyposialie gerelateerd aan medicatie en polyfarmacie. Houten: KIMO; 2021.
Zorg voor Beter / Vilans. OHAT-NL (Oral Health Assessment Tool) voor screening van de mond. Utrecht: Vilans; 2024.
Verenso, V&VN. Richtlijn Mondzorg voor kwetsbare ouderen in verpleeghuizen. Utrecht: Verenso; 2013.